Dla uczniów

Język kaszubski

Doświadczenie z każdym językiem przynosi wiele wrażeń. Znajomość kolejnego zawsze ubogaca i ułatwia naukę następnego. Jeśli jest to jednak język związany z wyrazistym i bogatym kulturowo regionem (a takim są Kaszuby), to jego znajomość  jest już atutem nie do przecenienia.

Podtrzymywanie i ubogacanie dziedzictwa narodowego jest naszym priorytetem. Ten cel przyświeca nam ucząc języka naszych ojców w szkołach. Jedynie przekazywanie kolejnym pokoleniom bogactwa kulturalnego, gwarantuje przetrwanie jakże bogatej tradycji kaszubskiej, znajomości historii i literatury Kaszubów.

Mała garść ciekawostek z kalendarza:




Niedawno świętowaliśmy Boże Narodzenie – na Kaszubach określane nazwą: Gòdë. Okres ten rozciąga się aż do Święta Trzech Króli.
Według dawnej nietypowych tradycji w okresie Gòdów [głedów], obowiązywał np powszechny zakaz prania. Tak - prania. Podania wspominają, że w domu, w którym ten zakaz zostanie złamany, będzie w najbliższym roku mnóstwo prania, przestrzeganie tego zakazu zapewni zdrowie i dobry przyrost bydła. Z kolei, zabawa sylwestrowa nie była dawniej tak huczna jak w dzisiejszych czasach. Noc tą, spędzano w gronie rodzinnym lub dość bliskich znajomych.
Sylwestrowy wieczór zaś, rozpoczynały różnego typu wróżby, związane ze sprawami miłosnymi, pogodą i plonami. Na początku, dziewczęta znosiły drewna do pieca. Parzysta ilość, przyniesiona przez pannę, miała skutkować zamążpójściem w najbliższym roku. Podobnie jak dziś, w wigilię Andrzejek, podczas wieczoru sylwestrowego lano wosk i ołów. Z kształtu odlanych figur próbowano domyślić się losu jaki spotka daną pannę w następnym roku.
Dość popularną wróżbą było puszczanie na wodę skorupek orzecha, w których znajdowały się rozżarzone węgielki, świeczki lub kuleczki wełny nasączone w nafcie.
Jeśli skorupki zbliżyły się do siebie, oznaczało to, że panna znajdzie męża w nowym roku. Ważnym zwyczajem kaszubskim, są kolędniacy, tacy jak np gwiżdże. 
Gwiżdż miał bardzo ważną rolę we wsi. Jego funkcja polegała na wzywaniu ludności gwizdkiem do ciszy nocnej, gaszenia pożaru lub obrony wsi przed jakimś niebezpieczeństwem W sylwestrowy wieczór zwyczajem było, że gwiżdż odwiedzał gospodarzy, składając życzenia.
p Dołączyły do niego takie postaci, jak: ułan na koniu, diabeł, akordeonista czy  śmierć. Nowy Rok, wróżył swoją aurą. Pochmurna pogoda, szron w sadzie miały wróżyć urodzaj plonów w najbliższych miesiącach. 
Słoneczna pogoda nie była w tym dniu wskazana – zwiastowała nieurodzaj. Wczesne wstanie z łóżka w tym dniu, miało uchronić człowieka przed ospałością i lenistwem przez cały rok. 
Istniało powiedzenie "co kto robi w Nowy Rok, to będzie robił przez cały rok".
Zwracano uwagę, aby pierwszą osobą odwiedzającą dom był mężczyzna, najlepiej młody i majętny. Miało to wróżyć dostatek dla domowników na cały rok. Tyle o tradycjach świąteczno- noworocznych na Kaszubach. Jak widać, są róznorodne, ciekawe i nawet nieco śmieszne. 
Warto je poznać, by wiedzieć, jak przed laty Kaszubi pielęgnowali swoje tradycje i które z nich przetrwałay do dziś. 
Chcemy życzyć wszystkim, by Nowy Rok 2022 przyniósł ze sobą: dużo uśmiechu, dużo miłości, dużo spokoju i tego co najważniejsze: Zdrowia ! 
Szczęśliwego Nowego Roku!